ความมั่นคงเชิงความร่วมมือ
(cooperative
security) คือ หลักการเชิงยุทธศาสตร์ที่มุ่งบรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายด้วยการได้รับความยินยอมพร้อมใจกันมากกว่าจะใช้การคุกคามหรือใช้กำลังบังคับ
(Nolan, 1994, pp. 4-5)
ความมั่นคงเชิงความร่วมมือ
ได้กลายเป็นที่นิยมนับตั้งแต่ การสิ้นสุดของ สงครามเย็น แม้ว่าจะยังไม่ได้รับคำนิยามอันเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไปแต่ก็ใช้กันอย่างแพร่หลายมากขึ้นในการประกาศ
วิธีการใหม่เพื่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ กลยุทธ์การเข้าสู่แนวคิดในการสร้างความสงบสุขและความสามัคคีระหว่างประเทศ
คือการนำเสนอรูปแบบของความร่วมมือด้านความมั่นคงที่
ครอบคลุมการรักษาความมั่นคง-ระหว่างประเทศแบบดั้งเดิมคือการเตรียมการรักษาความปลอดภัยและการป้องกัน ภายในกลุ่ม และเพิ่มองค์ประกอบใหม่การรักษาความมั่นคงส่วนบุคคลหรือความมั่นคงภายในประเทศและการส่งเสริมเสถียรภาพความมั่นคง การเกิดใหม่ของแนวคิด
ความร่วมมือด้านความมั่นคงไม่ได้เป็นเรื่องของสงครามแต่เพียงอย่างเดียวแต่ผสมแนวคิดด้านในเรื่องของสันติภาพ
ความมั่นคงเชิงความร่วมมือเป็นระบบยุทธศาสตร์ที่อยู่บนพื้นฐานของรัฐ-ประชาธิปไตยเสรีนิยมที่เชื่อมโยงเป็นเครือข่ายระหว่างพันธมิตรที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ
ตลอดจนสถาบันต่าง ๆ ที่ยึดถือระบบคุณค่าเดียวกันและมีความร่วมมือทางด้านการป้องกันประเทศ
ด้านการเมือง และด้านเศรษฐกิจที่โปร่งใสในระบบ ความมั่นคงเชิงความร่วมมือ
เป้าหมายต่าง ๆ ของความมั่นคงแห่งชาติของรัฐแต่ละรัฐเชื่องโยงกันในระบบความมั่นคงเชิงความร่วมมือ
(cooperative security)
เชื่องโยงกันผ่านวงแหวนที่เป็นตัวเสริมความมั่นคง 4 วง
(Cohen, 2001, pp. 7-11)
1.
ความมั่นคงระดับประเทศ (individual security)
ความมั่นคงระดับประเทศ (individual
security) คือ การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนภายในขอบเขตของตัวเองและการรักษาความปลอดภัย
ด้านความมั่นคงส่วนบุคคลในที่นี้หมายถึงในส่วนของความมั่นคงภายในของแต่ละประเทศ (national
security) ซึ่งเป็นพื้นฐานที่จำเป็นต่อการรักษาความร่วมมือด้านความมั่นคงในด้านความมั่นคงส่วนบุคคลนั้นเป็นการมุ่งเน้นในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนภายในของตนเองโดยมีปัจจัยสำคัญในการรักษาความมั่นคงส่วนบุคคล
หรือสิ่งที่อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศแคนาดา lloyd Axworthy ให้ความนิยมว่า“ความมั่นคงของมนุษย์” ระบบความมั่นคงส่วนบุคคล
ระหว่างประเทศที่สร้างขึ้นจากแนวคิดเสรีนิยมประชาธิปไตย
สร้างอุดมคติและผลักดันให้เกิดการปกป้องเสรีภาพขั้นพื้นฐานของบุคคลที่เป็นแกนกลางของความมั่นคงรูปแบบอื่น
ๆ ทั้งหมด
วัตถุประสงค์หลักของความมั่นคงแห่งชาติภายใน ระบบการทำงานระบบความร่วมมือด้านความมั่นคงที่แต่ละประเทศจะต้องปรับเปลี่ยนสร้างขึ้นโดยบุคคลของพวกเขาเองและคำนึงถึง
ผลประโยชน์ของชาติในระยะยาวร่วมกัน พวกเขาทำเช่นนั้นเพราะพวกเขาตัดสินผลประโยชน์ร่วมกันของพวกเขาเป็นสิ่งสำคัญที่จะมากขึ้นกว่าที่พวกเขาได้ด้วยตัวเอง
องค์ประกอบนี้เป็นพื้นฐานของความสำเร็จของการรักษา ความปลอดภัยของระบบความร่วมมือด้านความมั่นคง
ความเสียหายของการรักษาความมั่นคงส่วนบุคคลของรัฐหนึ่งนั้นสามารถส่งผลให้ประเทศสมาชิกอื่นอาจจะพบว่าการรักษาความมั่นคงในกลุ่มลดลง
2.
ความมั่นคงร่วมกัน (collective security)
การรักษาสันติภาพและเสถียรภาพภายในร่วมกัน หมายถึง การรักษาความสงบสุขและความมั่นคงภายในภูมิภาคร่วมกันซึ่งเป็นการรักษาความปลอดภัยและส่งเสริมแนวคิดของการรักษาความมั่นคงของกลุ่มคือ
การป้องกันจากภัยคุกคามและ การรุกรานกันเองในกลุ่มสมาชิก
ระบบความร่วมมือด้านความมั่นคงโดยรวมยัง รวมถึงการร่วมมืออย่างใกล้ชิดระหว่างสมาชิกในการโต้ตอบภัยคุกคามทั่วไป เช่น การก่อการ-ร้ายอาชญากรรมที่ผิดกฎหมาย การตรวจคนเข้าเมือง ภัยจากยาเสพติดและปัญหามลพิษและการวางแผนร่วมกันในกรณีที่เกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติหรือที่ภัยอื่น ๆ ที่มนุษย์สร้างขึ้น
3.
การป้องกันร่วมกัน (collective defense)
การป้องกันร่วมกันกับการรุกรานจากภายนอก การป้องกันร่วมกันมีคุณลักษณะที่สำคัญของการทำสัญญาและความร่วมมือกันทางทหารที่เชื่อถือได้ในการป้องกันการรุกรานหรือการคุกคามจากนอกระบบ
เป็นความร่วมมือกันในระดับกลาโหมภายในภูมิภาค
4.
การส่งเสริมเสถียรภาพ (promoting stability)
ความร่วมมือด้านความมั่นคงในการส่งเสริมความมั่นคงในพื้นที่อื่น
ๆ ที่มีความขัดแย้ง และอาจเป็นภัยคุกคามความต่อความมั่นคงของกลุ่มที่ โดยใช้วิธีการทางการเมือง
การให้ข้อมูล การเศรษฐกิจและถ้าจำเป็นก็เป็นการสนับสนุนด้านการทหาร
(การส่งเสริมความมั่นคง) ส่งเสริมเสถียรภาพแข็งขัน คือ ระดับสุดท้ายของระบบความร่วมมือด้านความมั่นคงที่พยายามจะร่วมมือกันป้องกันและสร้างความได้เปรียบ
รวมถึงดูแลเรื่องของการละเมิดสิทธิมนุษยชนในพื้นที่รอบ ๆ โดยแข็งขัน ในระดับนี้จึงเป็นการรักษาระบบความร่วมมือด้านความมั่นคงที่มีความสำคัญมากที่สุด
ดร.สุปรีชา หิรัญบูรณะ
09/07/2561
